درد مزمن و بیماری زمینه‌ای: کِی درد دیگر طبیعی نیست؟

نویسنده:

صادقی

تاریخ انتشار:

1405/07/19

زمان مطالعه:

8 دقیقه

درد مزمن و بیماری زمینه‌ای: کِی درد دیگر طبیعی نیست؟

درد که بیش از سه ماه طول بکشد یا بعد از بهبود زخم ادامه پیدا کند، درد مزمن است. این راهنما توضیح می‌دهد درد مزمن چه ارتباطی با بیماری‌های زمینه‌ای دارد و کی باید برای ارزیابی مراجعه کرد.

درد مزمن درد است که بیش از سه ماه ادامه داشته باشد، یا بعد از این‌که بدن باید بهبود یافته باشد هم باقی بماند. بسیاری از افراد با بیماری‌های زمینه‌ای مثل آرتروز، دیابت یا بیماری‌های عصبی با این درد زندگی می‌کنند. این راهنما توضیح می‌دهد درد مزمن چه ارتباطی با بیماری‌های زمینه‌ای دارد، کدام نشانه‌ها را نباید ساده گرفت و در بجنورد کجا می‌توان کمک گرفت.

درد مزمن و بیماری زمینه‌ای؛ رابطه‌ای دوطرفه

بر اساس راهنمای MedlinePlus، درد مزمن ممکن است از یک آسیب یا عفونت قدیمی باقی مانده باشد، یا به دلیل بیماری‌های مداوم مثل آرتروز یا سرطان ایجاد شود. در بعضی موارد هم علت روشنی پیدا نمی‌شود.

عوامل روانی مثل استرس و خلق پایین هم می‌توانند درد را بدتر کنند. این یعنی درد و خستگی و کم‌خوابی می‌توانند چرخه‌ای بسازند که بدون درمان جامع کم نمی‌شود.

گروه‌های پرخطر شامل افراد مسن‌تر، زنان، و کسانی هستند که سردردهای مزمن، فیبرومیالژیا، آسیب عصبی یا کمردرد مزمن دارند. اگر یکی از این شرایط را دارید، پزشک معمولاً درد را جدی‌تر و زودتر بررسی می‌کند.

کی درد دیگر طبیعی نیست؟

درد بیش از سه ماه، یا دردی که بعد از بهبود زخم یا عفونت ادامه پیدا می‌کند، معیار اصلی درد مزمن است. اگر درد هر روز یا بیشتر روزها هست، خواب را به هم می‌زند یا کار و رابطه‌ها را تحت تأثیر قرار داده، دیگر نباید آن را خودبه‌خود گذشت.

برای کمردرد، راهنمای سازمان ملی سلامت بریتانیا (NHS) مراجعه به پزشک را توصیه می‌کند اگر درد بعد از چند هفته درمان خانگی بهتر نشد، یا همراه با کاهش وزن ناخواسته، توده یا تغییر شکل پشت باشد. درد شبانه که با استراحت کم نمی‌شود هم همین‌طور است.

اگر درد همراه با تب، احساس گرما یا لرز، و یا درد شدیدی باشد که ناگهان شروع شده یا سریع بدتر می‌شود، باید همان روز پزشک را دید. اگر درد در هر دو پا همراه با بی‌حسی، ضعف، یا تغییر در عملکرد مثانه و روده باشد، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

داروها و درمان‌های غیردارویی

درمان درد مزمن معمولاً ترکیبی است. MedlinePlus سه دستهٔ اصلی را نام می‌برد: داروها، درمان‌های غیردارویی، و تغییرات سبک زندگی. گاهی هم جراحی لازم است.

از درمان‌های غیردارویی، طب سوزنی، بیوفیدبک، تحریک الکتریکی عصب، ماساژ درمانی، مدیتیشن، فیزیوتراپی، روان‌درمانی و تمرین‌های آرام‌سازی ذکر شده‌اند. بیوفیدبک به فرد کمک می‌کند تنش عضلانی را ببیند و کنترلش کند. فیزیوتراپی با گرما، سرما، ورزش و تمرین قدرت، هم درد را کم می‌کند و هم توان عضلات را برمی‌گرداند.

نکتهٔ مهم این است که درمان غیردارویی گاهی امکان مصرف دوز کمتر دارو را فراهم می‌کند. این را با پزشک خود در میان بگذارید، نه این‌که خودتان دارو را کم کنید.

MedlinePlus هشدار می‌دهد که قبل از هر درمان غیردارویی با پزشک مشورت کنید. جراحی هم خطرهای خودش را دارد و همیشه درد را برطرف نمی‌کند، پس باید مزایا و خطرهایش با پزشک بررسی شود.

بیماری‌های مزمن، و چرا مدیریت آن‌ها مهم است

بر اساس گزارش مرکز کنترل بیماری‌های آمریکا (CDC)، بیماری مزمن به شرایطی گفته می‌شود که یک سال یا بیشتر طول می‌کشد و مراقبت پزشکی مداوم می‌خواهد. بیماری قلبی، سرطان و دیابت نمونه‌های رایج‌اند.

CDC بیشتر بر پیشگیری تأکید دارد: کاهش عوامل خطر مثل سیگار، تغذیهٔ نامناسب، کم‌تحرکی و مصرف زیاد الکل. برای کسی که درد مزمن دارد، این یعنی بیماری زمینه‌ای را هم زیر نظر داشته باشد، چون کنترل ضعیف آن معمولاً درد را هم سخت‌تر می‌کند.

کی و کجا به متخصص طب درد مراجعه کنیم؟

اگر درد شما بیش از سه ماه ادامه دارد، یا با درمان‌های اولیه بهتر نشده، زمان مراجعه به متخصص است. متخصص طب درد معمولاً ابتدا سابقهٔ پزشکی را بررسی می‌کند، معاینه انجام می‌دهد و در صورت نیاز آزمایش یا تصویربرداری تجویز می‌کند.

در بجنورد می‌توانید نوبت‌دهی طب درد در بجنورد را ببینید. برای مقایسهٔ گزینه‌ها، بهترین پزشکان و متخصصان طب درد را در بجنورد نوبت پیدا کنید. اگر ترجیح می‌دهید ابتدا مرکز درمانی را بررسی کنید، مراکز درمانی بجنورد را ببینید.

پیش از ویزیت، چه چیزی را آماده کنیم؟

محل درد، مدت آن، شدت آن از صفر تا ده، و کارهایی که آن را بهتر یا بدتر می‌کنند را یادداشت کنید. داروهایی را که مصرف می‌کنید، از مسکن‌های بدون نسخه تا داروهای گیاهی، همراه داشته باشید. اگر بیماری زمینه‌ای دارید، آخرین نتایج آزمایش‌ها و نام داروهای آن را هم بیاورید.

این یادداشت کمک می‌کند ویزیت کوتاه‌تر و دقیق‌تر باشد و درمان بهتر تنظیم شود.

این اطلاعات عمومی است، نه تشخیص/تجویز پزشکی

سؤالات متداول

  • درد مزمن را چطور از درد عادی تشخیص بدهم؟

    معیار اصلی این است که درد بیش از سه ماه طول بکشد، یا بعد از بهبود آسیب یا عفونت ادامه پیدا کند. اگر درد هر روز هست و خواب، کار یا روابط را تحت تأثیر قرار داده، بهتر است با پزشک صحبت کنید تا علت بررسی شود.

  • آیا درد مزمن با بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت ارتباط دارد؟

    بله. بیماری‌های مزمن مثل آرتروز، دیابت و بیماری‌های عصبی می‌توانند درد مزمن ایجاد کنند یا آن را بدتر کنند. کنترل بیماری زمینه‌ای معمولاً بخش مهمی از درمان درد است، پس پزشک آن را هم بررسی می‌کند.

  • آیا می‌توانم بدون دارو درد مزمن را کنترل کنم؟

    درمان‌های غیردارویی مثل فیزیوتراپی، ماساژ، مدیتیشن و تمرین‌های آرام‌سازی می‌توانند کمک کنند. بعضی از آن‌ها ممکن است امکان مصرف دوز کمتر دارو را هم بدهند. قبل از شروع هر درمان، با پزشک مشورت کنید.

  • چه زمانی برای درد مزمن باید فوراً اورژانس را خبر کنم؟

    اگر درد در هر دو پا همراه با بی‌حسی یا ضعف است، یا تغییر در عملکرد مثانه و روده، یا بی‌حسی در ناحیهٔ تناسلی و باسن دارید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. این علائم نیاز به ارزیابی فوری دارند و نباید منتظر ویزیت عادی ماند.

منابع